|
|
Gaziantep ve Anadolu Evleri |
Genel olarak Anadolu evleri |
 |
Anadolu'daki yerleşmeler, gelenekler, bölgesel veriler, uygulama ilkeleri ve koşullara bağlı olarak biçimlenirler. Bu oluşum ve biçimlenmede Anadolu insanının yaşamının ve toplum yapısının etkisi açıkça görülür.
Anadolu'daki geleneksel konut yerleşmeleri, planlama ilkeleri ve mekânsal örgütlenmeler açısından benzerlikler gösterir. Bölgesel özellikler yerleşmelerin dağınık ya da toplu dokuda oluşmasında etkendir. Yerleşmelerde yalın ve doğal biçimler etkilidir.
DIŞ ÇEVRE
Bazen bir çeşme ya da bir dinsel merkezin bulunduğu meydanı çevreleyen sokaklarla oluşan mahalleler yerleşmenin özelliğini yansıtırlar. |
Sokaklar topoğrafik özelliklere uyar ve genellikle insanla beraber yüklü bir hayvanın geçebileceği ölçektedir. Bazı yerleşmelerde sokak üzerine taşan saçaklar kapalı, samimi ve değişken perspektifli mekân etkileri oluştururlar. Bu organik sokakları bölgesel özelliklere göre bazen ahşap payandalı ya da taş konsollu çıkmaları ile yapı kütleleri, bazen de yüksek bahçe ya da avlu duvarları sınırlar. |
İÇ ÇEVRE
Bahçe, avlu ve avluyu çevreleyen mekânlardan oluşur. Her şey kullanıcının yaşama biçimi ve günlük eylemlerine göre tasarlanmıştır. Genel özellikler şöyle özetlenebilir: |
|
Pratiklik
İşlevsellik
Çevre koşullarına uyum
Çözüme iç mekânla başlayıp dışa doğru geliştirmek ve bütünleştirmek
Malzeme ve gereçleri en yakından seçmek
Çözümde, strüktürde, görünüşte yalınlık
İşlevsel çözümlerin planlamadaki önceliği |
 |
İç ve dış çevre arasında plan düzeninden doğan sıkı bir ilişki vardır. Zemin kat genelde sokak cephesinde kapalı tutulmuştur. Üst katlarda çıkmalarla sokağa açılır. Evler yaşamın yoğun olarak geçtiği bahçe ya da avluya yönelirler.
Evlerin plan şemaları ve kullanılan malzemeler Anadolu'nun değişik bölgelerinde değişik koşul ve bileşenlerde ortaya çıkmaktadır. Bunda iklim, çevresel koşullar, yöresel topografik durum gibi pek çok etken söz konusudur. |
|
Gaziantep Anadolu Evleri |
 |
Gaziantep'in eski evlerinin inşasında çevredeki ocaklardan çıkarılan ‘Havara' taşı kullanılmış. Yumuşak ve kolay işlenilebilir olmasının yanı sıra, mekanları yazın sıcağında serin, kışın soğuğunda ise sıcak tutması yaygın olarak kullanılmasına sebep olmuş.
Zamanın kültürel yapısının ve dini anlayışın ‘mahre-miyete' verdiği önem, evlerin mimarisini de şekil-lendirmiş; evler 4-5 metre yükseklikteki duvarların arkasına, bir avlunun etrafına yapılmış. Evdeki günlük yaşam bu avlularda geçtiğinden, ‘hayat denmiş onlara..Yüksek duvarlar sadece mahremi-yet sağlamamış, hemen ardındaki şehrin gürültüsü-nü kestiği için kuş tahalarını mesken tutan kuşların da cıvıltısıyla ev ahalisi şehrin yoğunlu- ğundan koparılmış.
Evde geçen hayatı kolaylaştırmak ve güzelleştir- mek için her türlü detay düşünülmüş; bazı odaların duvarları boydan boya dolaplarla (nacar) kaplan-mış; sırıklı, işlemeli tavanlar ve halep sıvalı zemin-ler gözlere ziyafet çekmiş; avludaki küçük havuz-dan (gane) gelen su şırıltısı ruhları dinlendirmiş; oda içindeki kuyular hayatı kolaylaştırmış, mutfağa yakın kiler ve depolarda (hazna) ev yapımı likörler, turşular, reçeller saklanmış.
|
Gaziantep'de geçmiş zamanların yaşantısını yansıtan, tescilli ve koruma altında kimi ev, kimi kamu binaları 600 yapı var. Her biri 100 yaşını aşmış, Anadolu Evleri'ni oluşturan 4 ev de bunlar arasında. Kimi uzun zamandır kimsenin yaşamadığı, kimi de farklı amaçlar için kullanılan evlerimizi, yaşadıkları zamanki hallerine dönüştürmek için gerekli bütün izinleri aldık. Yorucu olduğu kadar keyifli bir sürecin sonunda, onları yeniden nacarlarıyla, tahalarıyla, ganeleriyle yaşayan ve yaşatan mekanlar haline getirdik. Ama hayata döndürülen sadece ‘bina' olmasın, eski yaşam biçimi de olsun dedik. Misafirlerimize banyolu, klimalı bir odadan fazlasını sunmayı amaçladık. Gelen misafirlerimiz evimizden çıkmak istemesinler, çıkanlar da keyifle geri dönsünler istedik. Meraklısı için kalesi, ünlü çarşıları, hanları, camileri, yerel tatları sunan lokantaları ve Zeugma mozaiklerinin bulunduğu müzesiyle Antep'i keşfetmek isteyenlerin işi kolay; hepsi kısa bir yürüyüş mesafesinde.
Restorasyonu tamamlanan iki evimizde (Yeğinoba ve Hanımevi) herbiri banyolu 10 oda ve 3 süitin yanı sıra yemek odası, muhtelif oturma odaları, avlu mekanları ve "Mahzencik" adını verdiğimiz bir de şarap mahzenimiz var. |
|
| Not: Bu Bilgiler www.anadoluevleri.com sitesinden ve internetten derlenerek hazırlanmıştır. |
| |
|
|